Modelimiz
Çocuğun yalnızca akademik gelişimine değil; zihinsel, duygusal ve bedensel iyi oluşuna birlikte bakan, öğretmen liderliğinde uygulanan bir model.
Neden bütüncül?
Modelimiz; bilimsel veriye dayalı, çok boyutlu ve süreç odaklıdır. Bir günlük etkinlik değil, bir nesil için tasarlanmış bir yatırımdır.
Ağız-diş sağlığından genel hijyene; çocuğun bedenini tanımasını ve korumayı kendi sorumluluğu olarak benimsemesini destekleriz.
Çocuk kendi duygularını adlandırabildiğinde, onlarla nasıl iyi geçineceğini öğrenir. Sınıf temelli atölyelerle bunun pekişmesini destekleriz.
Akıl-zeka oyunları, eleştirel düşünme atölyeleri ve okuma kültürü ile çocuğun zihinsel potansiyelini destekleriz.
Geniş Tarihçe
Sahadan doğan, akademik zeminde güçlenen bir gelişim modeli.
Bütüncül Sağlık Temelli Gelişim Modeli olarak hedeflediğimiz Haydi Umutla Gülümse Programı, çocukların sınıf içindeki gündelik yaşam ihtiyaçlarından doğdu.
Programın ilk çıkış noktası, çocuklarda ağız ve diş sağlığı farkındalığını desteklemekti. Sınıf içi uygulamalar ilerledikçe bu ihtiyacın yalnızca tek bir sağlık davranışıyla sınırlı olmadığı görüldü. Diş fırçalama üzerinden başlayan ilk adım; çocuğun beden farkındalığı, öz bakım becerisi, yaşam ritmi, duygu düzenleme kapasitesi, sınıf içi güven duygusu ve öğrenmeye katılımıyla birlikte ele alınmaya başladı.
Modelin temel sorusu bu noktada belirginleşti:
Çocuğun sağlığını desteklemek amacıyla sınıf içinde düzenli olarak uygulanan, materyallerle güçlendirilen, öğretmen rehberliğinde sürdürülen ve ölçme-değerlendirme süreçleriyle izlenen küçük adımlar; onun bedensel, duygusal, zihinsel, sosyal ve ilişkisel gelişimini destekleyen bütüncül bir modele dönüşebilir mi?
Haydi Umutla Gülümse Programı bu soruya, sahadan gelen deneyimi akademik bilgiyle buluşturarak cevap arar.
Modelin kavramsal omurgası; bütüncül sağlık, çocuk katılımı, sosyal duygusal öğrenme, demokratik sınıf iklimi, oyun temelli öğrenme, beyin temelli öğrenme, koruyucu sağlık ve Whole Child yaklaşımı ile ilişkilidir.
Bu çerçevede çocuk; yalnızca akademik başarı üzerinden değil, beden, duygu, düşünce, ilişki ve anlam bütünlüğü içinde ele alınır. Gelişim; güven, ritim, katılım ve bağ içinde desteklenir.
Modelin iç kavramları; öğretmenin sezgisi, çocuğun sesi, Eşit Değer İklimi, umut yaklaşımı, küçük adımlar, mikro alışkanlıklar, sınıf ritmi ve görünür ilerleme etrafında şekillenir. Bu kavramlar, sahada oluşan deneyimin ortak dile ve aktarılabilir bir modele dönüşmesini sağlar.
Program üç temel gelişim alanında yapılandırılmıştır:
Çocuğun beden farkındalığını, öz bakım becerilerini, ağız-diş sağlığını, hijyen, uyku, su tüketimi, hareket ve beslenme alışkanlıklarını destekler.
Çocuğun duygularını tanımasını, ihtiyaçlarını fark etmesini, kendini güvenli biçimde ifade etmesini, empati ve ilişki becerilerini geliştirmesini destekler.
Çocuğun dikkat, merak, problem çözme, stratejik düşünme, aktif katılım ve üretken öğrenme becerilerini destekler.
Model olma süreci, döngüsel bir yapı içinde ilerler: uygulama, gözlem, ölçme, geri bildirim, akademik değerlendirme ve revizyon. Bu döngü içinde saha bilgisi akademik bilgiyle buluşur; öğretmen gözlemleri, çocukların katılımı ve uygulama deneyimleri modelin gelişimine yön verir.
Ölçme-değerlendirme, çocuğu sıralayan bir araç olarak değil; gelişimi görünür kılan bir ayna olarak ele alınır. Amaç, sınıf içindeki küçük ilerlemeleri fark etmek, öğretmen gözlemlerini sistematik hale getirmek ve programın etkisini izlenebilir kılmaktır.
Akademik İş Birliği
Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi / ANKÜSEM iş birliğiyle yürütülen Eğitici Eğitimi Sertifika Programı, Prof. Dr. Tülin Şener’in akademik liderliğinde ve farklı alanlardan akademisyenlerin katkılarıyla tasarlanmıştır.
Bu program; Haydi Umutla Gülümse Modeli’nin kavramsal altyapısını, felsefesini, kuramsal dayanaklarını, uygulama standardını, ölçme-değerlendirme yaklaşımını ve öğretmen eğitimi yapısını güçlendiren önemli bir akademik basamak olarak konumlanmaktadır.
Bugün Haydi Umutla Gülümse Programı; sahadan doğan, akademik bilgiyle derinleşen, öğretmen liderliğinde sınıf içinde uygulanabilen, materyallerle desteklenen, ölçme ve geri bildirimle geliştirilen bir Bütüncül Sağlık Temelli Gelişim Modeli olma yolunda ilerlemektedir.
2026–2027 öğretim yılında, Eğitici Eğitimi Sertifika Programı’nı başarıyla tamamlayan öğretmenlerin kendi okul çevrelerinde mentörlük yapmaları planlanmaktadır.
Her öğretmenin üç öğretmenle birlikte çalışacağı bu yapı, modelin öğretmenden öğretmene aktarılarak yaygınlaşmasını hedeflemektedir.
Neden öğretmen?
Bir çocuğun gününün üçte birini geçirdiği yer sınıftır. Öğretmen, çocuğun bilişsel ve duygusal dünyasının inşasında en kritik rolü oynar. Vakfımız tam da bu yüzden doğrudan çocuğa değil, öğretmene temas eder; çünkü güçlenen öğretmen, sınıftaki her çocuğa dokunur.
Değerlerimiz
Çocukların zihinsel, bedensel ve duygusal iyi olma halini bütünsel olarak ele alırız.
Çocuğun üstün yararını önceliklendirerek hak temelli bir yaklaşımı benimseriz.
Çocukları ilgilendiren her türlü kararda, çocukların kendi görüşlerinin yansımasına özen gösteririz.
Çeşitliliği ve beraberinde gelen farklılıkları bir zenginlik olarak görürüz.
Tüm iş birlikleri tarafsızlık ilkesi benimsenerek kurulur.
Sahadaki değişimlere ve yeniliklere açık, esnek ve süreç odaklı olmaya özen gösteririz.
Modelin temel kavramları, alanın yerleşik akademik çerçevelerine dayanır.
Bütüncül sağlık
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sağlığı yalnızca hastalığın olmaması değil; bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli olarak tanımlar (WHO Anayasası, 1948). Kaynak ↗
Beden-duygu-zihin-ilişki bütünlüğü
Çocuğu bedensel, duygusal, zihinsel ve sosyal yönleriyle ayrılmaz bir bütün olarak ele alan bütüncül çocuk (whole child) yaklaşımına dayanır.
Duygusal farkındalık
CASEL'in (Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning) tanımladığı sosyal-duygusal öğrenme (SEL) çerçevesinin temel yetkinliğidir: duyguları tanıma, adlandırma ve düzenleme. Kaynak ↗
Çocuğun sesi
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 12. maddesi: çocuğun kendisini ilgilendiren konularda görüşünü özgürce ifade etme ve bu görüşün yaşına uygun biçimde dikkate alınması hakkı. Kaynak ↗
Eşit Değer İklimi
Her çocuğun başarısından veya davranışından bağımsız olarak eşit değerde görüldüğü demokratik sınıf iklimi ve çocuk katılımı ilkelerine dayanır.
Mikro alışkanlık
Davranış değişikliği ve alışkanlık geliştirme literatürüne dayanır: küçük, tekrarlanabilir ve sınıf ritmine yerleşen adımların zamanla kalıcı davranışa dönüşmesi.
Ölçme aynadır
Ölçme, çocuğu sıralayan bir araç değil; öğrenme sürecine geri bildirim sağlayan ve gelişimi görünür kılan bir süreç (biçimlendirici/formatif değerlendirme) olarak ele alınır.
Öğretmen rehberliği
Öğretmeni yalnızca uygulayıcı değil, sürecin lideri ve geliştirici ortağı olarak konumlandıran öğretmen liderliği (teacher leadership) ve öğretmen ajansı (teacher agency) kavramlarına dayanır.
Yaygınlaşma
Modelin yayılması; mentörlük, şelale (cascade) eğitimleri ve uygulama bilimi (implementation science) ilkeleriyle öğretmenden öğretmene aktarım yoluyla sürdürülebilir biçimde tasarlanır.
